دیگ بخار وظیفه تولید بخار آب را بر عهده دارد. از این محصول در صنایع مختلفی استفاده میشود. یکی از مهمترین مشکلات این دیگها رسوب گرفتگی آنها است که میتواند مشکلات زیادی را ایجاد کند. رسوب باعث خوردگی سطح دیگ، هدررفتن انرژی، عدم انتقال صحیح حرارت و آب میشود. در این مقاله با انواع روشهای شستشوی دیگ بخار آشنا خواهید شد.
رسوب در دیگ بخار
آب دارای املاح معدنی مختلفی مانند کلسیم، منیزیم، سیلیس و آهن است. در اثر اعمال حرارت به آب، این مواد معدنی جدا میشوند و به سطح بویلر یا همان دیگ بخار میچسبند. این موضوع در طولانیمدت باعث رسوب گرفتگی دیگ خواهد شد.
راهکارهایی برای پیشگیری از رسوب در دیگ بخار
یکی از راهکارها برای پیشگیری از رسوب در دیگ بخار، استفاده از رسوبزداها یا پراکندهکنندههای رسوبی است. این مواد باعث میشوند آب به یک محلول کلوئیدی تبدیل شود. محلول کلوئیدی دارای ذرات ریزتر از سوسپانسیونها است که تهنشین نمیشوند.
پس از استفاده از این محلولها، با شستوشو بهراحتی میتوان لجن سیال را از دیگ آب گرم خارج کرد.(جهت مشاهده انواع دیگ آب گرم کلیک کنید)
مواد ضد رسوب DM (دی ام) چیست؟
مواد ضد رسوب DM (دی ام) در انواع مختلفی تولید میشوند که هدف آنها حذف O2 (اکسیژن ) از آب، مبارزه با تشکیل کریستالها در سطح دیگ بخار و حذف ذرات و آلودگیهای آب است. این ضد رسوبها باعث تنظیم ph آب میشوند. همین امر از رسوب گرفتگی و سوراخشدن سطح بویلر جلوگیری به عمل میآورد.
البته فراموش نشود بهترین راهکار برای جلوگیری از رسوب گرفتن دیگ، استفاده از تصفیهکنندهها و بهخصوص فیلترشنی برای حذف آلودگیهای آب است.(جهت مشاهده فیلتر شنی مدل T.S.H کلیک کنید)
بهترین راه برای رفع رسوب از دیگ های بخار به طور کلی راه های مختلفی برای رفع رسوب از دیگ های بخار وجود دارد که در زیر به مهم ترین آنها اشاره می کنیم:
* استفاده از دیسکلر
* بهرهگیری از مواد با پایه فسفات یا همان مواد DM (دی ام)
* اسید شویی
بایدها و نباید ها استفاده از اسید دیسکلر برای رسوب زدایی
اسید دیسکلر یا رسوبزدا دارای انواع مختلفی است که قدرت اسیدی مختلفی دارند. این محصولات قادر هستند در مدتزمان بسیار کمی، رسوبات دیواره دیگ آبگرم و سایر وسایل را از بین ببرند. از مهمترین مزایای این ماده شیمیایی این است که در صورت مصرف صحیح، کمترین آسیب به دیواره دیگ وارد خواهد شد.
در صورت استفاده کمتر از حد استاندارد از دیسکلر، رسوبات حذف نخواهند شد. بهتر است بهازای حجم آب از حدود 33 درصد اسید دیسکلر استفاده شود. پس از استفاده، معمولاً یک مایع شیری از لولهها خارج میشود و پس از آن آب شفاف خواهد شد. این امر نشاندهنده رسوب زدایی صحیح است.دقت داشته باشید که این محصول میتواند برای انسان مضر باشد؛ به همین دلیل بهتر است از دستکش و عینک محافظ استفاده کنید.
نحوه رسوب زدایی دیگ بخار - اسیدشویی دیگ بخار
برای اسیدشویی از دیسکلر و سایر مواد شیمیایی boiler conditioner استفاده میشود. این مواد معمولاً قدرت رسوب زدایی بالا و خورندگی کمی دارند؛ بنابراین به سطح بویلر آسیب وارد نمیکنند. مواد شیمیایی boiler conditioner استفاده شده در زمان اسیدشویی، معمولاً ضد تشکیل لجن در کف لولهها و مخزن دیگ بخار هستند.
چه زمان دیگ بخار را اسید شویی کنیم؟
دوره شستوشوی دیگ به عوامل مختلفی بستگی دارد. هر چه از محصول استفاده بیشتری شود باید اسیدشویی زودتر انجام شود. در صورت عملکرد مناسب سختی گیر، معمولاً آب نرمتر میشود. این موضوع باعث عدم رسوب گرفتی خواهد شد. در این صورت معمولاً در بازههای زمانی طولانیتری نیاز به اسیدشویی وجود خواهد داشت.
مراحل اسید شویی دیگ بخار
مراحل اسید شویی دیگ بخار در زیر بیان شدهاند:
- انجام عمل چربیگیری در اولین مرحله
- اسید شویی با استفاده از مواد هیدروژن کلرید و هیدروژن فلوئورید
- نیتریده کردن سطح فلز با استفاده از نیترات آمونیوم
دقت داشته باشید که باید از اسیدهای استاندارد استفاده کنید؛ بنابراین باید آنها را از مراکز معتبر خریداری نمایید.
اقدامات لازم پس از اسید شویی دیگ بخار
بعد از زدودن رسوبات با روش اسید شویی، دیواره فلزی دیگ بخار به دلیل وجود اکسیژن، مستعد زنگ آهن میشود. برای رفع این اکسید باید از جوهرلیمو یا همان اسیدسیتریک استفاده شود. بعد از آن برای کنترل میزان ph اسیدسیتریک از آمونیاک استفاده میشود تا اسیدسیتریک خنثی شود.
ماده حاصله همان سیترات آمونیوم خواهد بود. پس از آن یک معرف اکسیژنزا به آن اضافه میشود. این موضوع باعث ایجاد یک لایه بر روی فلز میشود و از اکسیدشدن آن جلوگیری به عمل خواهد آورد.
به یاد داشته باشید استفاده از منابع کویلی به دلیل داشتن مخازن استوانهای و چند کوئل یا لوله مسی برای داغکردن آب میتواند بسیار بهصرفهتر باشد.
با رعایت نکات بالا قطعاً مشکلی ایجاد نخواهد شد و میتوانید انتظار بیشترین بازدهی را از دیگ داشته باشید.

شستشوی دیگ بخار چگونه انجام میشود؟